Dlaczego zbyt duży wybór przytłacza dziecko?

(i co można zmienić na co dzień)

Znasz to?

Pytasz dziecko o prostą rzecz:
„Wolisz czerwony czy niebieski kubek?”
I zapada cisza.
Albo pojawia się protest.
Dziecko się waha, denerwuje lub nie odpowiada.
Przecież opcje były tylko dwie.
Skąd więc trudność?

Nawet mały wybór wymaga wysiłku

Dorośli podejmują takie decyzje niemal automatycznie.
Co ubrać, co zjeść, co czytać, w co się bawić.
Dla dziecka każde pytanie wymaga zastanowienia.
Trzeba porównać możliwości i zdecydować, często bez doświadczenia, które nam już pomaga.
To, co dla nas jest rutyną, dla dziecka bywa nowe.
Dlatego kilka drobnych wyborów pod rząd może je zmęczyć.

Dlaczego decyzje męczą?

Wybieranie kosztuje energię.
Dorosłych też.
Łatwo to zauważyć wieczorem, gdy nawet decyzja o kolacji staje się uciążliwa.

Dzieci mogą poczuć to wcześniej.
Dopiero uczą się porównywać opcje i radzić sobie z niepewnością.
Potrzebują na to uwagi i czasu.

Gdy pytań robi się za dużo, może się zdarzyć, że:
dziecko nie chce wybierać,
reaguje emocjonalnie
albo oddaje decyzję dorosłemu.
To niekoniecznie brak chęci.
Może po prostu potrzebować przerwy.

Co dziecko może wtedy czuć?

Z zewnątrz wygląda to czasem jak upór lub niezdecydowanie.
A dziecko może czuć się:
niepewnie
przytłoczone
zagubione
Wtedy nawet drobna sprawa staje się trudna.
Nie z powodu samego kubka, lecz tego, że kolejny wybór jest już ponad siły.

Mniej możliwości, więcej jasności

Wielu rodziców zauważa, że:
mniejszy wybór pomaga dziecku zdecydować.
Nie oznacza to odbierania mu samodzielności.
Chodzi o ramy, w których łatwiej się odnaleźć.

Możesz na przykład:

• zaproponować dwie opcje zamiast pięciu
• odłożyć mniej pilną decyzję
• czasem samodzielnie ustalić plan

Takie drobiazgi potrafią ułatwić dzień.

Dlaczego stały rytm pomaga?

Dziecko nie musi decydować o wszystkim.
Wiele otwartych pytań może być męczące.
Przewidywalny plan pomaga:

• wiedzieć, co nastąpi
• poczuć się pewniej
• zachować siły na inne sprawy
  

A te siły mogą przydać się na:
zabawę, odkrywanie i odpoczynek.

Jak to wygląda w praktyce?

Nie zawsze wszystko da się uprościć.
Nadal będą dni, kiedy wybory zajmą więcej czasu.
To normalne.
Czasem jednak wystarczy mała zmiana:
jedna opcja mniej,
konkretna propozycja,
mniej pytań „Co wolisz?”.
Dziecku może być wtedy łatwiej.

Warto zapamiętać

Możliwość wyboru jest ważna.
Nie musi jednak oznaczać decydowania o każdym szczególe.
Czasem największą ulgę daje to, że
ktoś zdejmie z dziecka część decyzji.

I pozwoli mu zająć się tym, co dla niego ważne.